Kalkulator rat kredytu – rata stała vs malejąca. Jak obliczyć ratę?
Bierzesz kredyt i zastanawiasz się ile wyniesie miesięczna rata? A może chcesz zrozumieć różnicę między ratą stałą a malejącą i która jest dla Ciebie lepsza? Ten artykuł tłumaczy wszystko, co powinieneś wiedzieć o ratach kredytowych – bez bankowego żargonu.
Rata stała vs rata malejąca – podstawowa różnica
📊 Rata stała (annuitetowa)
- Każda rata ma tę samą kwotę przez cały okres
- Na początku płacisz głównie odsetki
- Z każdym miesiącem coraz więcej idzie na kapitał
- Łatwiej planować budżet domowy
- Łączny koszt odsetkowy wyższy niż przy racie malejącej
📉 Rata malejąca (kapitałowa)
- Pierwsza rata jest najwyższa
- Rata spada z każdym miesiącem
- Stała część kapitałowa, malejące odsetki
- Niższy łączny koszt odsetkowy
- Wymaga wyższej zdolności kredytowej
Wzór na ratę stałą (annuitet)
Rata annuitetowa obliczana jest ze wzoru finansowego uwzględniającego wartość pieniądza w czasie:
Gdzie:
R = miesięczna rata
K = kwota kredytu
r = miesięczna stopa procentowa (oprocentowanie roczne ÷ 12)
n = liczba rat (lata × 12)
r = 7% ÷ 12 = 0,5833% = 0,005833
n = 25 × 12 = 300 rat
R = 300 000 × [0,005833 × (1,005833)³⁰⁰] ÷ [(1,005833)³⁰⁰ − 1]
R ≈ 2 121 zł miesięcznie
Łącznie zapłacisz: 2 121 × 300 = 636 300 zł
Koszt odsetkowy: 636 300 − 300 000 = 336 300 zł odsetek
Wzór na ratę malejącą
W ratach malejących każda rata składa się ze stałej części kapitałowej i malejących odsetek:
Odsetki w miesiącu m = Pozostały kapitał × r
Rata w miesiącu m = Część kapitałowa + Odsetki
Część kapitałowa = 300 000 ÷ 300 = 1 000 zł (stała)
1. rata: odsetki = 300 000 × 0,005833 = 1 750 zł → rata = 1 000 + 1 750 = 2 750 zł
150. rata: pozostały kapitał = 150 000 zł → odsetki = 875 zł → rata = 1 000 + 875 = 1 875 zł
300. rata: pozostały kapitał = 1 000 zł → odsetki ≈ 6 zł → rata ≈ 1 006 zł
Przy tym samym kredycie rata malejąca pozwala zaoszczędzić ok. 40 000–60 000 zł odsetek w porównaniu do raty stałej, ale pierwsza rata jest znacznie wyższa.
Co to jest WIBOR i jak wpływa na ratę?
WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to stopa referencyjna, po której banki pożyczają sobie pieniądze na rynku międzybankowym. Kredyty hipoteczne ze zmiennym oprocentowaniem mają stopę = WIBOR (3M lub 6M) + marża banku.
Przykład: jeśli WIBOR 3M wynosi 5,86%, a marża banku to 2%, całkowite oprocentowanie kredytu wynosi 7,86%. Gdy WIBOR spada, raty maleją – i odwrotnie.
Kredyt ze stałym vs zmiennym oprocentowaniem
- Zmienne oprocentowanie (WIBOR + marża): raty zmieniają się co 3 lub 6 miesięcy wraz ze zmianami WIBOR. Ryzyko wzrostu rat, ale możliwość skorzystania na spadkach stóp.
- Stałe oprocentowanie na pewien okres: gwarantuje niezmienność raty przez 5–10 lat (w zależności od oferty banku). Wyższe oprocentowanie niż przy zmiennym, ale bezpieczeństwo planowania.
RRSO – co to jest i dlaczego jest ważne?
RRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania) uwzględnia nie tylko odsetki, ale wszystkie koszty kredytu: prowizję, ubezpieczenie, koszty wyceny nieruchomości. Pozwala porównywać oferty różnych banków na równych zasadach.
Bank A: oprocentowanie 6,5%, prowizja 0% → RRSO 6,7%
Bank B: oprocentowanie 5,9%, prowizja 3% → RRSO 7,2%
Bank A jest tańszy mimo wyższego nominalnego oprocentowania!
Wcześniejsza spłata kredytu
Banki mają prawo pobierać prowizję za wcześniejszą spłatę kredytu hipotecznego przez pierwsze 3 lata (do 3% spłacanej kwoty). Po tym czasie wcześniejsza spłata jest bezpłatna. Spłacenie nawet części kredytu wcześniej znacznie skraca okres kredytowania lub zmniejsza ratę i pozwala zaoszczędzić tysiące złotych na odsetkach.
Oblicz dokładną ratę swojego kredytu i porównaj raty stałe z malejącymi:
Otwórz kalkulator rat kredytu →Podsumowanie
Rata stała (annuitetowa) daje przewidywalność i łatwość planowania budżetu, ale kosztuje więcej odsetek. Rata malejąca jest tańsza łącznie, ale wymaga wyższej zdolności kredytowej na początku. Kalkulator rat kredytu pozwoli Ci porównać obie opcje dla dowolnej kwoty, okresu i oprocentowania – razem z pełnym harmonogramem spłat.