Procent składany – jak rosną Twoje oszczędności. Lokaty i podatek Belki

Czas czytania: ok. 6 minut | Kategoria: Kalkulatory

Albert Einstein podobno powiedział, że procent składany to ósmy cud świata – ten kto go rozumie, zarabia; ten kto nie rozumie – płaci. Niezależnie od tego czy Einstein naprawdę to powiedział, jedno jest pewne: zrozumienie procentu składanego jest jedną z najważniejszych rzeczy w zarządzaniu osobistymi finansami.

Procent prosty vs procent składany – kluczowa różnica

Przy procencie prostym odsetki są naliczane zawsze od tej samej kwoty początkowej. Przy procencie składanym odsetki dopisywane są do kapitału i w kolejnych okresach same generują odsetki. To właśnie ten mechanizm sprawia, że zyski rosną wykładniczo.

Porównanie: 10 000 zł, 6% rocznie, 10 lat
Procent prosty: 10 000 + (10 000 × 6% × 10) = 10 000 + 6 000 = 16 000 zł
Procent składany (raz w roku): 10 000 × 1,06¹⁰ = 10 000 × 1,7908 = 17 908 zł
Różnica: +1 908 zł dzięki procentowi składanemu

Wzór na procent składany

FV = PV × (1 + r/m)^(n×m)

Gdzie:
FV = wartość końcowa (Future Value)
PV = kapitał początkowy (Present Value)
r = roczna stopa procentowa (np. 0,05 dla 5%)
m = liczba kapitalizacji w roku (1 = roczna, 4 = kwartalna, 12 = miesięczna)
n = liczba lat
Przykład: Lokata 50 000 zł, 5% rocznie, kapitalizacja miesięczna, 3 lata
FV = 50 000 × (1 + 0,05/12)^(3×12)
FV = 50 000 × (1,004167)^36
FV = 50 000 × 1,16147 = 58 073 zł
Zysk brutto = 8 073 zł

Podatek Belki – co to jest i ile wynosi?

Podatek Belki (podatek od zysków kapitałowych) wynosi 19% od zysku z lokat, kont oszczędnościowych i innych inwestycji finansowych. Banki pobierają go automatycznie przy wypłacie odsetek.

Zysk netto = Zysk brutto × (1 − 0,19)
Kapitał końcowy netto = Kapitał + Zysk netto
Przykład: Zysk brutto z lokaty: 8 073 zł
Podatek Belki = 8 073 × 19% = 1 534 zł
Zysk netto = 8 073 − 1 534 = 6 539 zł
Kapitał końcowy po podatku = 50 000 + 6 539 = 56 539 zł
💡 Wskazówka: Konta IKE i IKZE są zwolnione z podatku Belki przy zachowaniu warunków (wypłata po 60. roku życia). Dla osób oszczędzających długoterminowo różnica może wynosić dziesiątki tysięcy złotych.

Zasada 72 – szybkie obliczenie czasu podwojenia kapitału

Chcesz wiedzieć za ile lat Twój kapitał się podwoi? Jest na to trick:

Lata do podwojenia ≈ 72 ÷ roczna stopa procentowa (%)
  • Przy stopie 4%: 72 ÷ 4 = 18 lat
  • Przy stopie 6%: 72 ÷ 6 = 12 lat
  • Przy stopie 8%: 72 ÷ 8 = 9 lat
  • Przy stopie 12%: 72 ÷ 12 = 6 lat

Regularne dopłaty – jak przyspieszają wzrost kapitału

Procent składany działa jeszcze potężniej gdy regularnie dokładasz środki. Nawet małe comiesięczne wpłaty mogą dramatycznie zwiększyć końcowy kapitał.

Porównanie przez 20 lat, 7% rocznie:
Jednorazowe 50 000 zł → końcowy kapitał: ok. 193 000 zł
Tylko 500 zł/miesiąc (bez startu) → końcowy kapitał: ok. 260 000 zł
50 000 zł start + 500 zł/miesiąc → końcowy kapitał: ok. 453 000 zł

Kiedy kapitalizacja ma znaczenie?

Im częstsza kapitalizacja, tym wyższy końcowy zysk. Różnica między kapitalizacją roczną a miesięczną jest szczególnie widoczna przy wyższych stopach i dłuższych horyzontach inwestycyjnych.

100 000 zł, 6% rocznie, 10 lat
Kapitalizacja roczna: 179 085 zł
Kapitalizacja kwartalna: 180 611 zł
Kapitalizacja miesięczna: 181 940 zł
Kapitalizacja dzienna: 182 203 zł

Oblicz ile zarobisz na lokacie lub koncie oszczędnościowym:

Otwórz kalkulator procentu składanego →

Podsumowanie

Procent składany to mechanizm, w którym odsetki generują kolejne odsetki. Im wcześniej zaczniesz oszczędzać i im dłuższy horyzont, tym potężniejszy efekt. Pamiętaj o podatku Belki (19% od zysku) przy lokatach i konach oszczędnościowych. Kalkulator procentu składanego pozwoli Ci zaplanować oszczędności i zobaczyć jak rośnie Twój kapitał w czasie.